มุมชวนคุย
สำนวนดีๆจากสามก๊กค่ะ
SweetNokk
19/12/2007 13:00
1,379 เข้าชม
แผ่นดินเป็นจราจลครั้งนี้ หาผู้ใดคิดทำนุบำรุงไม่ <br>
ถ้าชีวิตข้าพเจ้าตายก็ตายเสียเถอด <br>
ขอให้ท่านอยู่รอดจะได้คิดการทำนุบำรุงสืบไป <br>
(ตอนที่5:โจหองช่วยโจโฉตอนตามตีตั๋งโต๊ะ พาโจโฉหนีข้ามแม่น้ำสำเร็จ) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
ภรรยาเหมือนเสื้อผ้า <br>
ขาดหรือหายไปก็หาไหม่ได้ <br>
พี่น้องเหมือนแขนซ้ายขวา <br>
ขาดแล้วยากที่จะต่อได้ <br>
(ตอนที่12:เตียวหุยหนีลิโป้ไปหาเล่าปี่แล้วคิดฆ่าตัวตาย) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันคำโบราณกล่าวไว้ว่า <br>
ผู้จะตั้งตัวเป็นใหญ่ <br>
ถึงจะมีบ้านเมืองได้ก็เอาแต่ชัยชนะเท่านั้น <br>
ผู้ใดเป็นเสี้ยหนามก็ทำอันตรายผู้นั้น <br>
มิได้ทำอันตรายแก่บุตรภรรยาและราษฎรทั้งปวง <br>
(ตอนที่17:บิต๊กกล่าวแก่ลิโป้ ตอนที่ลิโป้ตีเมืองเสียวพ่ายของเล่าปี่แตก) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันธรรมดาการศึกนั้น <br>
ถ้าจะว่าสิ่งใดกับแม่ทัพนายกอง <br>
จงประมาณการให้แน่นอนก่อนจึงว่า <br>
(ตอนที่23:เตียวเลี้ยวทัดทานกวนอูดูฝีมืองันเหลียงก่อนออกรบ) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันธรรมดาพี่น้องกันนั้น <br>
อุปมาเหมือนหนึ่งแขนซ้ายแขนขวา <br>
เหตุใดท่านจะมาคิดใจเบาตัดแขนซ้ายขวาเสียนั้นไม่ควร <br>
(ตอนที่ 29:อองสิ้วเข้าห้ามปรามอ้วนถำมิให้รบด้วยอ้วนซง) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันคำโบราณกล่าวไว้ว่า <br>
ธรรมดาเป็นข้าท้าวบ่าวพระยา <br>
ให้ตั้งใจจงรักภักดีต่อนาย <br>
ถ้าเจ้านายนั้นมีความสุขก็พลอยสบายด้วย <br>
แม้มีทุกข์ร้อนก็พงให้ทรมาณกายลำบากด้วยจึงจะควร <br>
(ตอนที่ 30: โจโฉชวนซินเบ้งมาอยู่ราชการด้วย) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันฮกหลงกับฮองซูสองคนนี้ <br>
ถ้าได้เป็นที่ปรึกษาด้วยแต่ผู้ใดผู้หนึ่ง <br>
ก็อาจสามารถจะคิดปราบปรามศัตรูแผ่นดินให้สงบได้ <br>
(ตอนที่32: เล่าปี่สนทนากับสุมาเต็กโช) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
ซึ่งจะเอาความคิดแลปัญญาข้าพเจ้าไปเปรียบนั้นไกลนัก <br>
ตัวข้าพเจ้าอุปมาเหมือนหนึ่งกาจะมาเปรียบพญาหงส์นั้นไม่ควร <br>
อนึ่งม้าอาชามีกำลังน้อย หรือจะมาเปรียบพญาราชสีห์ได้ <br>
อันคนนี้มีปัญญาลึกซึ้งกว้างขวางนัก <br>
อาจสามารถที่จะหยั่งรู้การในแผ่นดินแลอากาศเป็นเอกอยู่แต่ผู้เดียว <br>
ซึ่งจะหาผู้ใดเปรียบเสมอสองนั้นมิได้ <br>
(ตอนที่ 33:ชีซีกล่าวแนะนำขงเบ้งแก่เล่าปี่) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันธรรมดาว่าสงคราม <br>
จะหมายเอาชนะฝ่ายเดียวไม่ได้ <br>
ย่อมแพ้บ้างชนะบ้าง <br>
(ตอนที่33:โจโฉว่าแก่โจหยินตอนถูกชีซีตีแตก) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
ตัวเรานี้อุปมาเหมือปลาเกลือกอยู่บนดอน <br>
ซึ่งได้ขงเบ้งมาไว้นี้เหมือนเราเกลือกลงมาถึงน้ำได้ <br>
(ตอนที่35:เล่าปี่ว่าแก่เตียวหุยให้เชื่อใจขงเบ้ง) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
แต่ธรรมดานกทั้งปวงซึ่งตกฟองในรัง <br>
แม้ว่ารังทำลายแล้วฟองนั้นก็ตกแตก <br>
มิอาจสามารถจะตั้งอยู่ได้ <br>
(ตอนที่36:บุตรขงหยงว่าแก่คนใช้ เมื่อรู้ว่าบิดาขงหยงถูกโจโฉสั่งฆ่า) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
แลเล่าปี่ปลงธุระไว้ให้แก่เราให้รักษาบุตร๓รรยา <br>
มาให้เสียหายในท่ามกลางกองทัพฉะนี้ดูมิควรนัก <br>
จำจะอุตสาห์ตีฝ่าเข้าไปหาครอบครัวเล่าปี่ให้จงได้ <br>
ถึงมาตรว่าจะตายในท่ามกลางสงครามก็ตามเถิด <br>
แม้มืได้ครอบครัวเล่าปี่ จะเอาหน้าไปไว้แห่งใด <br>
(ตอนที่37:จูล่งควานหาอาเต๊ากับภรรยาเล่าปี่ตอนทัพโจโฉไล่ตีทัพเล่าปี่) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
แลบุญอาเต๊าที่จะได้เป็นกษัตริย์นั้น <br>
จึงเผอิญให้จูล่งฆ่านายกองใหญ่เสียได้ถึงสองนาย ทหารเอกห้าสิบคน <br>
โลหิตติดเกราะแลข้างม้าดุจหนึ่งรดด้วยน้ำครั่ง <br>
(ตอนที่37:จูล่งฝ่าทัพรับอาเต๊า) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันตัวข้าพเจ้านี้ถึงตายก็จะเอาโลหิตทาแผ่นดินไว้ให้ปรากฎ จะขอสนองคุณท่าน <br>
(ตอนที่37:จูล่งพาอาเต๊าไปให้เล่าปี่) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
เล่าปี่ครั้งนี้อุปมาเหมือนปลาขังอยู่ในถัง เสือตกอยู่ในหลุม <br>
ถ้าแลจะละเสียให้เล็ดลอดหนีไปได้บัดนี้ <br>
ก็เหมือนปล่อยเสือเข้าป่า ปล่อยปลาลงในมหาสมุทร <br>
(ตอนที่37:โจโฉว่าแก่ทหารทั้งปวงให้ยกทหารเข้าตีเล่าปี่) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันคำโบราณกล่าวไว้ว่า <br>
ธรรมดาเกิดมาเป็นชาย <br>
แม้จะแสวงหาเจ้านายซึ่งจะเป็นที่พึ่งนั้น <br>
ก็ให้พิเคราะห์ดูน้ำใจเจ้านายซึ่งโอบอ้อมอารีเป็นสัตย์เป็นธรรม <br>
จึงให้เข้าอยู่ด้วย <br>
แล้วให้ตั้งใจทำราชการโดยสัตย์ซื่อสุจริต <br>
ให้เห็นฝีมือเป็นบำเหน็จไว้จึงจะได้ความสุขสืบไป <br>
ประการหนึ่งให้มีน้ำใจทำไมตรีแก่ญาติพี่น้องเพื่อนฝูงเก่าแก่ไว้อย่าให้ขาด <br>
แม้มาตรว่าจะมีภัยสิ่งใดมาถึงตัว <br>
ก็จะเผอิญให้มีผู้ช่วยแก้ไขพ้นจากอันตรายได้ <br>
ถ้าจะคิดการใดเล่าก็จะสำเร็จ <br>
(ตอนที่40:จิวยี่ว่าแก่เจียวก้าน) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
การที่คิดไว้ก็เตรียมไว้พร้อมสรรพ <br>
ยังขาดอยู่ก็แต่ลมตะวันออก <br>
(ตอนที่41:ขงเบ้งว่าแก่จิวยี่) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันธรรมดาผู้เป็นน่ยทัพนายกองจะทำการสงคราม <br>
ถ้าแพ้ก็อย่าเพ่อเสียใจ แม้ได้ชัยชนะก็อย่าเพิ่งทะนง <br>
(ตอนที่45:เตียวเลี้ยวเตือนสติแก่นายทหารทั้งปวง) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
เกิดมาเป็นชายถึงจะตายในท่ามกลางศึกก็อย่าเสียดายชีวิต <br>
ชอบจะคิดการให้ถึงขนาด <br>
(ตอนที่45:ไทสูจู้กล่าวแก่เตียวเจียวก่อนตาย) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
เล่าปี่อุปมาเหมือนมังกรอยู่ในหนอง <br>
แต่กำเนิดมายังไม่พบน้ำลึก <br>
บัดนี้ได้เมืองเกงจิ๋วมีกำลังมากขึ้น <br>
เหมือนมังกรออกได้ถึงทะเลใหญ่ <br>
(ตอนที่46:โจโฉรู้ข่าวว่าเล่าปี่ได้เมืองเกงจิ๋วแล้ว) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันธรรมดาเกิดเป็นชาย <br>
เมื่อปราถนาจะเป็นใหญ่ <br>
แม้ได้ทีที่ไหนก็จะทำการที่นั่น <br>
อันจะคิดรั้งรออยู่กลัวแต่ความนินทาฉะนี้ <br>
นานไปเมื่อหน้าเป็นของคนอื่นแล้ว <br>
จะคิดทำการต่อภายหลังก็จะมิได้ความเดือดร้อนเสียใจอยู่หรือ <br>
(ตอนที่ 49: เตียวสงให้เล่าปี่ไปเอาเมืองเสฉวน) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันธรรมดานกจะทำรัง <br>
ก็ย่อมแสวงหาซึ่งพุ่มไม้ชัฎ <br>
จะได้ทำรังอยู่เป็นสุข <br>
ถึงลมพายุใหญ่จะพัดหนักมา <br>
ก็มิได้เป็นอันตราย <br>
ผู้เป็นลูกน้องจะหานาย <br>
ให้พิเคราะห์ดูผู้มีน้ำใจโอบอ้อมอารี <br>
มีสติปัญญานำพาไปได้รอดไม่วอดวาย <br>
(ตอนที่52: ลิอิ๋นขอเข้าทำการอยู่ด้วยเล่าปี่)) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
ด้วยคำโบราณกล่าวไว้ว่า <br>
ฝ่ายทหารผู้จะเป็นแม่ทัพแม่กอง <br>
แม้จะยกไปทำสงครามแห่งใด ตำบลใด <br>
ให้บำรุงทแกล้วทหารแลเครื่องศัตราวุธให้พร้อมเป็นสง่าแล้ว <br>
จึงจะยกไปเป็นธรรมดา <br>
ฝ่ายพลเรือนเล่าก็ให้ให้มีน้ำใจโอบอ้อมอารีแก่อาณาประชาราษฎร์ให้อยู่เย็นเป็นสุข <br>
แล้วทำนุบำรุงบ้านเมืองไว้ให้เป็นสง่า <br>
แลเนื้อความสองประการนี้ผู้ใดทำได้ <br>
จึงจะคิดอ่านตั้งตัเป็นใหญ่ได้ <br>
(ตอนที่53:โปหั้นกล่าวทัดทานโจโฉมิให้ตีกังตั๋ง) <br>
ถ้าชีวิตข้าพเจ้าตายก็ตายเสียเถอด <br>
ขอให้ท่านอยู่รอดจะได้คิดการทำนุบำรุงสืบไป <br>
(ตอนที่5:โจหองช่วยโจโฉตอนตามตีตั๋งโต๊ะ พาโจโฉหนีข้ามแม่น้ำสำเร็จ) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
ภรรยาเหมือนเสื้อผ้า <br>
ขาดหรือหายไปก็หาไหม่ได้ <br>
พี่น้องเหมือนแขนซ้ายขวา <br>
ขาดแล้วยากที่จะต่อได้ <br>
(ตอนที่12:เตียวหุยหนีลิโป้ไปหาเล่าปี่แล้วคิดฆ่าตัวตาย) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันคำโบราณกล่าวไว้ว่า <br>
ผู้จะตั้งตัวเป็นใหญ่ <br>
ถึงจะมีบ้านเมืองได้ก็เอาแต่ชัยชนะเท่านั้น <br>
ผู้ใดเป็นเสี้ยหนามก็ทำอันตรายผู้นั้น <br>
มิได้ทำอันตรายแก่บุตรภรรยาและราษฎรทั้งปวง <br>
(ตอนที่17:บิต๊กกล่าวแก่ลิโป้ ตอนที่ลิโป้ตีเมืองเสียวพ่ายของเล่าปี่แตก) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันธรรมดาการศึกนั้น <br>
ถ้าจะว่าสิ่งใดกับแม่ทัพนายกอง <br>
จงประมาณการให้แน่นอนก่อนจึงว่า <br>
(ตอนที่23:เตียวเลี้ยวทัดทานกวนอูดูฝีมืองันเหลียงก่อนออกรบ) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันธรรมดาพี่น้องกันนั้น <br>
อุปมาเหมือนหนึ่งแขนซ้ายแขนขวา <br>
เหตุใดท่านจะมาคิดใจเบาตัดแขนซ้ายขวาเสียนั้นไม่ควร <br>
(ตอนที่ 29:อองสิ้วเข้าห้ามปรามอ้วนถำมิให้รบด้วยอ้วนซง) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันคำโบราณกล่าวไว้ว่า <br>
ธรรมดาเป็นข้าท้าวบ่าวพระยา <br>
ให้ตั้งใจจงรักภักดีต่อนาย <br>
ถ้าเจ้านายนั้นมีความสุขก็พลอยสบายด้วย <br>
แม้มีทุกข์ร้อนก็พงให้ทรมาณกายลำบากด้วยจึงจะควร <br>
(ตอนที่ 30: โจโฉชวนซินเบ้งมาอยู่ราชการด้วย) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันฮกหลงกับฮองซูสองคนนี้ <br>
ถ้าได้เป็นที่ปรึกษาด้วยแต่ผู้ใดผู้หนึ่ง <br>
ก็อาจสามารถจะคิดปราบปรามศัตรูแผ่นดินให้สงบได้ <br>
(ตอนที่32: เล่าปี่สนทนากับสุมาเต็กโช) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
ซึ่งจะเอาความคิดแลปัญญาข้าพเจ้าไปเปรียบนั้นไกลนัก <br>
ตัวข้าพเจ้าอุปมาเหมือนหนึ่งกาจะมาเปรียบพญาหงส์นั้นไม่ควร <br>
อนึ่งม้าอาชามีกำลังน้อย หรือจะมาเปรียบพญาราชสีห์ได้ <br>
อันคนนี้มีปัญญาลึกซึ้งกว้างขวางนัก <br>
อาจสามารถที่จะหยั่งรู้การในแผ่นดินแลอากาศเป็นเอกอยู่แต่ผู้เดียว <br>
ซึ่งจะหาผู้ใดเปรียบเสมอสองนั้นมิได้ <br>
(ตอนที่ 33:ชีซีกล่าวแนะนำขงเบ้งแก่เล่าปี่) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันธรรมดาว่าสงคราม <br>
จะหมายเอาชนะฝ่ายเดียวไม่ได้ <br>
ย่อมแพ้บ้างชนะบ้าง <br>
(ตอนที่33:โจโฉว่าแก่โจหยินตอนถูกชีซีตีแตก) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
ตัวเรานี้อุปมาเหมือปลาเกลือกอยู่บนดอน <br>
ซึ่งได้ขงเบ้งมาไว้นี้เหมือนเราเกลือกลงมาถึงน้ำได้ <br>
(ตอนที่35:เล่าปี่ว่าแก่เตียวหุยให้เชื่อใจขงเบ้ง) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
แต่ธรรมดานกทั้งปวงซึ่งตกฟองในรัง <br>
แม้ว่ารังทำลายแล้วฟองนั้นก็ตกแตก <br>
มิอาจสามารถจะตั้งอยู่ได้ <br>
(ตอนที่36:บุตรขงหยงว่าแก่คนใช้ เมื่อรู้ว่าบิดาขงหยงถูกโจโฉสั่งฆ่า) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
แลเล่าปี่ปลงธุระไว้ให้แก่เราให้รักษาบุตร๓รรยา <br>
มาให้เสียหายในท่ามกลางกองทัพฉะนี้ดูมิควรนัก <br>
จำจะอุตสาห์ตีฝ่าเข้าไปหาครอบครัวเล่าปี่ให้จงได้ <br>
ถึงมาตรว่าจะตายในท่ามกลางสงครามก็ตามเถิด <br>
แม้มืได้ครอบครัวเล่าปี่ จะเอาหน้าไปไว้แห่งใด <br>
(ตอนที่37:จูล่งควานหาอาเต๊ากับภรรยาเล่าปี่ตอนทัพโจโฉไล่ตีทัพเล่าปี่) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
แลบุญอาเต๊าที่จะได้เป็นกษัตริย์นั้น <br>
จึงเผอิญให้จูล่งฆ่านายกองใหญ่เสียได้ถึงสองนาย ทหารเอกห้าสิบคน <br>
โลหิตติดเกราะแลข้างม้าดุจหนึ่งรดด้วยน้ำครั่ง <br>
(ตอนที่37:จูล่งฝ่าทัพรับอาเต๊า) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันตัวข้าพเจ้านี้ถึงตายก็จะเอาโลหิตทาแผ่นดินไว้ให้ปรากฎ จะขอสนองคุณท่าน <br>
(ตอนที่37:จูล่งพาอาเต๊าไปให้เล่าปี่) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
เล่าปี่ครั้งนี้อุปมาเหมือนปลาขังอยู่ในถัง เสือตกอยู่ในหลุม <br>
ถ้าแลจะละเสียให้เล็ดลอดหนีไปได้บัดนี้ <br>
ก็เหมือนปล่อยเสือเข้าป่า ปล่อยปลาลงในมหาสมุทร <br>
(ตอนที่37:โจโฉว่าแก่ทหารทั้งปวงให้ยกทหารเข้าตีเล่าปี่) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันคำโบราณกล่าวไว้ว่า <br>
ธรรมดาเกิดมาเป็นชาย <br>
แม้จะแสวงหาเจ้านายซึ่งจะเป็นที่พึ่งนั้น <br>
ก็ให้พิเคราะห์ดูน้ำใจเจ้านายซึ่งโอบอ้อมอารีเป็นสัตย์เป็นธรรม <br>
จึงให้เข้าอยู่ด้วย <br>
แล้วให้ตั้งใจทำราชการโดยสัตย์ซื่อสุจริต <br>
ให้เห็นฝีมือเป็นบำเหน็จไว้จึงจะได้ความสุขสืบไป <br>
ประการหนึ่งให้มีน้ำใจทำไมตรีแก่ญาติพี่น้องเพื่อนฝูงเก่าแก่ไว้อย่าให้ขาด <br>
แม้มาตรว่าจะมีภัยสิ่งใดมาถึงตัว <br>
ก็จะเผอิญให้มีผู้ช่วยแก้ไขพ้นจากอันตรายได้ <br>
ถ้าจะคิดการใดเล่าก็จะสำเร็จ <br>
(ตอนที่40:จิวยี่ว่าแก่เจียวก้าน) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
การที่คิดไว้ก็เตรียมไว้พร้อมสรรพ <br>
ยังขาดอยู่ก็แต่ลมตะวันออก <br>
(ตอนที่41:ขงเบ้งว่าแก่จิวยี่) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันธรรมดาผู้เป็นน่ยทัพนายกองจะทำการสงคราม <br>
ถ้าแพ้ก็อย่าเพ่อเสียใจ แม้ได้ชัยชนะก็อย่าเพิ่งทะนง <br>
(ตอนที่45:เตียวเลี้ยวเตือนสติแก่นายทหารทั้งปวง) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
เกิดมาเป็นชายถึงจะตายในท่ามกลางศึกก็อย่าเสียดายชีวิต <br>
ชอบจะคิดการให้ถึงขนาด <br>
(ตอนที่45:ไทสูจู้กล่าวแก่เตียวเจียวก่อนตาย) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
เล่าปี่อุปมาเหมือนมังกรอยู่ในหนอง <br>
แต่กำเนิดมายังไม่พบน้ำลึก <br>
บัดนี้ได้เมืองเกงจิ๋วมีกำลังมากขึ้น <br>
เหมือนมังกรออกได้ถึงทะเลใหญ่ <br>
(ตอนที่46:โจโฉรู้ข่าวว่าเล่าปี่ได้เมืองเกงจิ๋วแล้ว) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันธรรมดาเกิดเป็นชาย <br>
เมื่อปราถนาจะเป็นใหญ่ <br>
แม้ได้ทีที่ไหนก็จะทำการที่นั่น <br>
อันจะคิดรั้งรออยู่กลัวแต่ความนินทาฉะนี้ <br>
นานไปเมื่อหน้าเป็นของคนอื่นแล้ว <br>
จะคิดทำการต่อภายหลังก็จะมิได้ความเดือดร้อนเสียใจอยู่หรือ <br>
(ตอนที่ 49: เตียวสงให้เล่าปี่ไปเอาเมืองเสฉวน) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
อันธรรมดานกจะทำรัง <br>
ก็ย่อมแสวงหาซึ่งพุ่มไม้ชัฎ <br>
จะได้ทำรังอยู่เป็นสุข <br>
ถึงลมพายุใหญ่จะพัดหนักมา <br>
ก็มิได้เป็นอันตราย <br>
ผู้เป็นลูกน้องจะหานาย <br>
ให้พิเคราะห์ดูผู้มีน้ำใจโอบอ้อมอารี <br>
มีสติปัญญานำพาไปได้รอดไม่วอดวาย <br>
(ตอนที่52: ลิอิ๋นขอเข้าทำการอยู่ด้วยเล่าปี่)) <br>
<br>
<br>
<br>
<br>
ด้วยคำโบราณกล่าวไว้ว่า <br>
ฝ่ายทหารผู้จะเป็นแม่ทัพแม่กอง <br>
แม้จะยกไปทำสงครามแห่งใด ตำบลใด <br>
ให้บำรุงทแกล้วทหารแลเครื่องศัตราวุธให้พร้อมเป็นสง่าแล้ว <br>
จึงจะยกไปเป็นธรรมดา <br>
ฝ่ายพลเรือนเล่าก็ให้ให้มีน้ำใจโอบอ้อมอารีแก่อาณาประชาราษฎร์ให้อยู่เย็นเป็นสุข <br>
แล้วทำนุบำรุงบ้านเมืองไว้ให้เป็นสง่า <br>
แลเนื้อความสองประการนี้ผู้ใดทำได้ <br>
จึงจะคิดอ่านตั้งตัเป็นใหญ่ได้ <br>
(ตอนที่53:โปหั้นกล่าวทัดทานโจโฉมิให้ตีกังตั๋ง) <br>