มุมชวนคุย

หญิงล้านนาในอดีต พออายุประมาณ 15 ปี จะได้รับการอบรมสั่งสอนตามคำสอนของปู่ย่าตายาย คำสอนนั้นเรียกว่า “คำสอนหญิง” หรือ “ปู่เฒ่าสอนหลาน” เพื่อให้หญิงรู้ถึงหน้าที่ และวัตรปฏิบัติ ที่จะต้องมีต่อครอบครัว <br>
<br>
หน้าที่หลักของหญิงในสมัยโบราณ คือ การเหย้าการเรือน <br>
<br>
หญิงใดที่มีวัตรปฏิบัติดีงาม ย่อมเป็นที่หมายปองของชาย แม้เมื่อแต่งงานแล้วย่อมเป็น ที่รักหวงแหนของสามี ครอบครัวจะเจริญงอกงามไพบูลย์ รู้ซึ้งถึงจิตใจของผู้เป็นสามีว่า สามีชอบและไม่ชอบสิ่งใด เกลียดหรือชังอะไร <br>
<br>
คำว่า “ลักษณะผัวชัง” หมายถึง การที่ภรรยาทำสิ่งใด ประพฤติสิ่งใด ไม่เป็นที่ถูกใจของสามี ทำให้สามีไม่พอใจ ถึงกับเกลียดชังภรรยา <br>
<br>
หญิงที่ไม่ต้องการให้สามีเกลียดชังจึงต้องเรียนรู้ คำสอน ข้อห้ามและข้อควรปฏิบัติ ซึ่งคนโบราณได้บันทึกไว้ ดังนี้ <br>
<br>
(1) แกงผักทั้งราก ผัวชัง = นำผักมาปรุงอาหาร โดยไม่ตัดรากออก <br>
<br>
(2) เอาพากตีหัวหมา ผัวชัง = ใช้จวัก คือทัพพี ตีหัวสุนัข .... โรงครัวแต่ก่อนนั้นหลายแห่งปลูกไม่สูงจากพื้นดิน เมื่อประกอบอาหาร จะมีสุนัขมารบกวน ต้องคอยระวังไม่ให้สุนัขมาเดินเพ่นพ่าน บางครั้งไล่ก็ยังไม่ยอมหนี ภรรยาบางคนที่ระงับความโกรธไม่ได้ จึงใช้จวักเพราะว่าถืออยู่ในมือแล้วตีหัวสุนัข เมื่อสามีเห็นหรือรู้จะไม่ชอบใจ เพราะไม่แน่ใจว่าขนสุนัขจะติดลงไปในหม้อแกงหรือไม่ <br>
<br>
(3) ผัวไปนา เมียอยู่บ้านบ่เยียะกิน = ผู้เป็นสามีออกไปทำนา เมื่อเลิกจากนากลับเข้าบ้าน ปรากฏว่า ภรรยาไม่ได้ทำกับข้าว เตรียมไว้ ย่อมทำให้สามีเกลียด <br>
<br>
(4) เมียขี้คร้านมักแอ่วเรือนท่าน ผัวชัง = ภรรยาเป็นคนเกียจคร้าน และชอบเที่ยวเรือนนั้นเรือนนี้ ไม่อยู่บ้านเรือนตัวเอง สามีไม่ชอบ <br>
<br>
(5) ล้างถ้วยล้างช้อนเอามือนิ้วเดียว = เรื่องการล้างถ้วยชาม เป็นหน้าที่ของภรรยาที่ต้องทำประจำ ภรรยาบางคนทำแต่มีลักษณะ เป็นคนขี้เกียจ โดยใช้นิ้วมือเพียงนิ้วเดียวล้างถ้วยชาม <br>
<br>
(6) เมียขี้คร้านทอหูกบ่เป็นดอกเป็นลาย = ภรรยามีหน้าที่เอาใจใส่ในเรื่องเครื่องนุ่งห่มของครอบครัว ภรรยาบางคนขี้เกียจ ทอผ้าหรือไม่สนใจในการพัฒนาฝีมือการทอผ้า <br>
<br>
(7) กินชิ้นบ่ลาบ ลาบบ่ใส่เพี้ย ผัวชัง = อาหารชั้นหนึ่งในสมัยโบราณ คือ “ชิ้นลาบ” ภรรยาซื้อเนื้อมาแล้วแต่เอาไปทำอาหารอย่างอื่น ไม่ทำลาบ หรือเมื่อทำเป็นลาบแล้วแต่ไม่ใส่ “เพี้ย” เพื่อให้มีรสขม อย่างนี้สามีเกลียด <br>
<br>
(8) ไปท่าบ่ตักน้ำมา ผัวชัง = สมัยโบราณชาวบ้านที่อยู่ไม่ห่างจากแม่น้ำใหญ่ จะใช้น้ำจากแม่น้ำ ถ้าอยู่ห่างจากแม่น้ำ จะใช้น้ำจากบ่อสาธารณะ เมื่อถึงตอนเย็นภรรยาจะหาบถังน้ำออกไปที่ท่าน้ำ อาบน้ำชำระร่างกาย ณ ที่ท่าน้ำ ก่อนกลับบ้าน จะหาบน้ำเข้าบ้านเพื่อเป็นน้ำใช้ หรือเพื่อให้สามีอาบ ภรรยาที่ไม่หาบน้ำกลับเข้าบ้าน ทั้งๆ ที่ไปท่าน้ำอยู่แล้ว อย่างนี้สามีชัง <br>
<br>
(9) กินชิ้นกินหนังบ่ถามหาเขียง ผัวชัง = (ความหมายคล้ายกับข้อที่ 7) <br>
<br>
(10) นอนเรียงบ่จากอด ผัวชัง = เข้านอนร่วมเรียงเคียงกันตอนกลางคืน ฝ่ายภรรยาไม่พูดถึงความรักความใคร่ ไม่มีเรื่องเพศ สัมพันธ์เลย สามีก็ชัง <br>
<br>
(11) สอดบ้านท่านนานมา ผัวก็ชัง = เที่ยวไปคุยกับชาวบ้าน เป็นเวลานาน ๆ ไม่ยอมกลับบ้าน สามีชัง <br>
<br>
(12) มักจ่มฟ้องต่อชาวเรือน ผัวก็ชัง = ชอบบ่น หรือ ชอบฟ้อง ต่อคนในครอบครัว สามีชัง <br>
<br>
(13) ตกหนองบ่ขัดข้อง ผัวเอาปลายื่นหื้อหลุดมือไป ผัวชัง = สามีและภรรยาไปหาปลา ตามห้วยหนองคลองบึง ภรรยา ไม่นำภาชนะสำหรับใส่ปลาไปด้วย เมื่อสามีจับปลาได้เอาให้ภรรยาถือไว้ ปลาหลุดจากมือตกไปในหนองน้ำ อย่างนี้สามีก็ชัง <br>
<br>
(14) มักแมบลิ้นเลียริมปาก ผัวก็ชัง = หญิง หรือภรรยาใด ที่ชอบแลบลิ้นเลียริมฝีปาก ตัวเองอยู่เสมอ ย่อมเป็นที่เกลียดชัง ของสามี <br>
<br>
(15) มักยักคิ้วหลิ่วหน้า เบี้ยวปากแล้วจิ่งเจียรจา ผัวก็ชัง = ภรรยาคนใดที่ชอบยักคิ้วหลิ่วตา จีบปากก่อนแล้วจึงพูด ไม่เป็นที่ชอบใจของสามี <br>
<br>
(16) ปากว่ามือถึง ตีนทืบ = ภรรยาคนใดเป็นคนที่อารมณ์ร้อน ถ้าโกรธเมื่อใดเป็นต้อง โวยวาย กระทืบเท้า ลงไม้ลงมือกับเด็ก หรือสัตว์เลี้ยง สามีไม่ชอบ <br>
<br>
(17) ตีลูกต่อหน้าแขก ผัวชัง = หญิงใดตีลูกต่อหน้าแขก สามีเกลียดชัง <br>
<br>
(18) ลูกไห้บ่มาเอา ผัวก็ชัง = ภรรยาคนใด เวลาที่ลูกร้องไห้ ไม่ยอมมาปลอบให้ลูกหยุดร้อง อย่างนี้สามีชัง <br>
<br>
(19) มีเล็บมือยาว ผัวก็ชัง = ภรรยาคนใดปล่อยให้เล็บมือ เล็บเท้ายาว สามีชัง <br>
<br>
(20) มักติ้วซิ่นหื้อท่านหันขา ผัวก็ชัง = ภรรยาคนใดชอบเลิกผ้านุ่งขึ้นให้บุคคลอื่นเห็นขา สามีชัง <br>
<br>
(21) เจียรจามักร้องผัว ผัวชัง = ภรรยาใดเมื่อเวลาที่พูดเจรจาความสิ่งใดกับผู้อื่น มักชอบเรียกสามีมาร่วมเจรจาด้วย อย่างนี้สามีเกลียดชัง <br>
<br>
(22) พี่น้องเรียกนานขาน ผัวก็ชัง = ภรรยาใด เมื่อได้ยินญาติพี่น้องร้องเรียก แต่ขานรับช้า ผู้เป็นสามีเกลียดชัง <br>
<br>
(23) ได้กินอาหารบ่ไปส่งพ่อแม่ทางผัว ผัวก็ชัง = ภรรยาได้อาหารที่หากินยากมาปรุงเป็นกับข้าว แต่ไม่แบ่งอาหารนั้น ส่งให้พ่อแม่สามี สามีก็ชังภรรยา <br>
<br>
(24) ท่านสั่งพ้อยลืม ท่านมายืมมักร้องผัว = มีใครสั่งสิ่งใดกับภรรยา มักลืมก็ดี เมื่อมีคนมาขอยืมเข้าของเครื่องใช้ ภรรยา ไม่ตัดสินใจเองว่าจะให้ยืมหรือไม่ให้ยืม ชอบร้องเรียกถามผู้เป็นสามี อย่างนี้สามีชัง <br>
<br>
(25) แขกแก้วมาเรือน มักจ่มฟ้อง ผัวชัง = เวลาที่มีแขกมาเยี่ยมที่บ้าน ภรรยาชอบบ่นจู้จี้เรื่องนั้นเรื่องนี้ <br>
<br>
(26) บ่แช่ส้มป่อยไว้ถ้าหื้อผัวดำหัว ผัวก็ชัง = เมื่อครั้งโบราณนั้น ภรรยาที่ดี (เมียแก้ว) จะตักน้ำให้สามีสระผม และน้ำนั้น ยังใส่ด้วยฝักส้มป่อย ซึ่งคนล้านนาถือว่าเป็นของมงคล แต่ภรรยาที่ไม่ได้เรื่องจะไม่ทำอย่างนั้น สามีจึงชัง <br>
<br>
(27) เทียวกรายใกล้ท่านบ่มอบ ผัวชัง = หญิงใด หรือภรรยาคนใดที่เดินผ่านผู้อาวุโส แล้วไม่ก้มตัวหรือหมอบ สามีชัง <br>
<br>
(28) ช่างหลับเมื่อวัน ผัวชัง = ภรรยาผู้ใดที่ชอบนอนหลับในเวลากลางวัน สามีชัง <br>
<br>
(29) ขี้คร้านหลับวัน ลุกขวาย ผัวชัง = ภรรยาเกียจคร้าน เข้านอนแต่หัวค่ำ ตื่นสาย สามีชัง <br>
<br>
(30) กินแลงงายแล้วเอาหัวก่ายข่มเล่นลูก ผัวชัง = ผู้ที่เป็นภรรยา เมื่อรับประ ทาน อาหารอิ่มแล้ว ชอบนอนเอาศีรษะพาด ข่มเรือน แล้วหยอกเล่นกับลูก ไม่ทำงานใด สามีชัง <br>
<br>
(31) เสื้อผ้าขาดบ่หยิบบ่ฝง ผัวก็ชัง = เสื้อผ้าของคนในครอบครัวขาดวิ่น ภรรยาไม่ ปะชุนให้ใช้การได้ สามีชัง

กลับหน้ารวม ตั้งกระทู้ใหม่